|
1

植物分類
另見 栽培植物的命名
雙子葉植物綱
Dicotyledoneae
(甲)離瓣花區
Thalamiflora 花在子房之下
(receptacle
flowers)﹐離瓣或無花瓣
1.Caricales:
2.Caryophyllales:
Amaranthaceae 莧科:
莧菜、雞冠花、雁來紅
Caryophyllaceae 石竹科:
石竹、康乃馨
Chenopodiaceae 藜科:
藜、菠菜、甜(菾)菜
Polygonaceae 蓼科: 蕎麥、大黃、虎杖、何首烏、珊瑚籐
3.Euphorbiales:
Buxaceae
黃楊科: 台灣黃楊、jojoba
Euphorbiaceae 大戟科: 篦麻、樹藷、油桐、巴西橡膠樹、聖誕紅、變葉木、鐵莧、麒麟花、茄苳
4.Geraniales:
Balsaminaceae
鳳仙花科: 鳳仙花
Erythroxylaceae 古柯科: coca
Geraniaceae 香草葉科: 天竺葵
5.Guttiferales:
Actinidiaceae 獼猴桃科:
獼猴桃
Theaceae 茶科: 茶、山茶花
6.Malvales:
Malvaceae 錦葵科:棉、鐘麻、洛神葵、黃蜀葵、朱槿、木芙蓉
Sterculiaceae 梧桐科:
梧桐、可可、cola
Tiliaceae 田麻科:
黃麻、田麻
7.Papaverales:
Papaveraceae
罌粟科: 罌粟、胡延索
Brassicaceae 十字花科: 油菜、白菜、芥菜、花椰菜、甘藍、蘿蔔、山俞菜(wasabi)
8.Piperales:
Piperaceae 胡椒科:
胡椒
Calyciflorae
花在子房之上或週
(cup
flowers)﹔離瓣或無花瓣
1.Begoniales:
Begoniaceae 秋海棠科:
秋海棠
2.Myrtales:
Myrtaceae 桃金孃科:
番石榴、連霧、蒲桃、白千層、大葉桉、檸檬桉
Ornagraceae 柳葉菜科: 菱角(Hydrocaryaceae
菱科)
Punicaceae 安石榴科: 石榴
3.Rosales:
Crassulaceae
景天科: 落地生根、石蓮、翡翠木、長壽花
Fabaceae 豆科:
大豆、豌豆、豇豆、紅豆、綠豆、蠶豆、菜豆、花生、苜蓿、三葉草、甘草、決明、魚藤、太陽麻、含羞草、相思樹、阿勃勒
Rosaceae 薔薇科: 李、杏、桃、櫻桃、蘋果、梨、枇杷、蛇莓、草莓、玫瑰
Saxifragaceae 虎耳草科: 虎耳草、繡球花(Hydrangea)
4.Umbelliales:
Araliaceae
五加科: 人蔘、蓪草、鵝掌籐、福祿桐
Apiaceae 繖形科: 柴胡、白芷、當歸、茴香、芫荽、胡蘿蔔、洋芫荽(parsley)
Amentiferae 葇荑花序(catkin
flowers) 花在子房之下、上或週﹔無花瓣﹔
1.Casuarinales:
2.Fagales:
3.Juglandales:
Juglandaceae
胡桃科: 胡桃、核桃、櫟
4.Myricales:
5.Salicales:
(乙)合瓣花區
Corolliflorae 花在子房之下
(corolla
flowers)
1.Ericales:
2.Laminales
:
Laminaceae 唇形科:
薄荷、紫蘇、仙草、貓鬚草、鼠尾草(sage)
、迷迭香(rosemary) 、 麝香草(thyme)
、爆竹紅、彩葉草
3.Oleales:
4.Polemoniales:
Convolvulaceae
旋花科: 甘藷、蕹菜、鳥蘿、牽牛花
Solanaceae 茄科: 菸草、馬鈴藷、枸杞、辣椒、甜椒、番茄、茄子、矮牽牛
5.Scrophulariales:
Scrophulariaceae
玄參科:
毛地黃、地黃、玄參、金魚草、荷苞花
Ovariflorae 花在子房之上
(ovary
flowers)
1.Asterales:
Asteraceae
菊科: 向日葵、除蟲菊、甜菊、菊花、大理花、萵苣、茼蒿
2.Campanulales:
Campanulaceae
桔梗科: 桔梗、半邊蓮
3.Cucurbitales:
Cucurbitaceae瓜科:
油瓜、冬瓜、西瓜、南瓜、苦瓜、胡瓜、絲瓜、越瓜、蛇瓜、扁蒲
4.Rubiales:
Rubiaceae
茜草科: 咖啡、金雞那樹、梔子、龍吐珠
5.Ranales:
Annonaceae 番荔枝科:
釋迦、香水樹
Lauraceae 樟科:
肉桂、酪梨、樟樹
Magnoliacaea 木蘭科:
木蘭、玉蘭花、含笑
Myristicaceae 肉豆蔻科:
肉豆蔻
Nymphaeaceae 睡蓮科:
睡蓮、芡
6.Rhamnales:
7.Rutales:
Rutaceae
芸香科: 柑桔類、台灣黃蘗、七里香
8.Sapindales:
Aceraceae
槭樹科: 甜楓、槭
Anacardiaceae
漆樹科: 漆樹、芒果、阿月渾子
Sapindaceae
無患子科: 荔枝、龍眼、台灣欒樹、倒地鈴
9.Urticales:
Moraceae
桑科: 桑、蛇麻、大麻、印度橡膠樹 、無花果、麵包樹、菠蘿蜜、愛玉子、薜荔、榕樹、菩提樹
Urticaceae
蕁麻科: 苧麻
10.Violales:
Passifloraceae
西番蓮科: 百香果
Violaceae
堇菜科: 三色堇
回命名
單子葉植物綱
Monocotyledoneae
1.Alismales:
2.Arales:
3.Graminales:
Cyperaceae
莎草科: 荸薺、藺草
Poaceae
禾本科: 稻、玉米、高粱、薏苡、小麥、大麥、燕麥、黑麥、黑小麥、稷、黍、狼尾草、盤固草、大芻草、狗牙根、朝鮮草、筊白筍、香茅草、檸檬草、甘蔗、竹(竹科)
4.Liliales:
Agavaceae
龍舌蘭科: 瓊麻、虎尾蘭、朱蕉、夜來香
Amaryllidaceae
石蒜科:
金花石蒜、水仙、孤挺花、文殊蘭、蔥蘭
Bromeliaceae
鳳梨科: 鳳梨
Dioscoreaceae
薯蕷科: 山藥
Iridaceae
鳶尾科: 射干、番紅花、唐菖蒲、鳶尾
Liliaceae
百合科: 金針、天門冬、麥門冬、洋蔥、大蒜、蘆筍、文竹、武竹、百合、鬱金香、秋水仙
5.Musales:
Cannaceae
曇華科: 美人蕉
Marantaceae
竹芋科: 葛鬱金
Musaceae
芭蕉科: 芭蕉、香蕉、馬尼拉麻、天堂鳥
Zingiberaceae
薑科(蘘荷科): 月桃、薑、薑黃
6.Palmales:
Arecaceae
棕櫚科: 可可椰子、油椰子、蜜棗椰子、檳榔
7.Orchidales:
Orchidaceae
蘭科: 香莢蘭(vanilla) 、綬草、各種蘭花
****************************************
植物的命名
(參考植物分類簡史)
二名法,屬名+種名+命名者;
屬名為名詞,種名為形容詞,拉丁文,以斜體字或話底線表之,皆有性格表現於字尾,如-us為陽性,-a或-es為陰性,-um或-u為中性,原則上屬名與種名的性格相同,但有例外。
例外如 Pinus,
Quercus 為陰性。
命名者,全名或縮寫,可參考M.
Griffiths (ed.) 1992 The New Royal Horticultural Society: Dictionary of
Gardening, Macmillan Press, London.第四冊的附錄。
其他符號,
et,與
(and)
ex,表示前一人是命名者,後一人是以論文公開發表此一植物種的人。
subsp.
= ssp.,亞種
var.,變種(同種而分布不同地理位置,而有性狀上的差異者)
f.,品型(同種而有性狀上的差異者)
nov.,新的
auct.
non.,錯誤鑑定
╳,雜交
異學名,同一種植物以最先命名者為準,後來命名者為異學名。命名有誤而被後人改正亦是。
範例,Tylophora
ovata (Lindl.) Hook. ex Steud. 鷗蔓
異學名 Diplolepis ovata .
Lindl.,原命名者 J. Lindley(1799-1865),後被 W.J.
Hooker(1785-1865) 改正為Tylophora ovata,而E.G. von Steudel
(1783-1856)將之發表
命名者後面加 f.,表示而兒子,如Hook.
為W.J. Hooker(1785-1865),而Hook. f. 為J.D. Hooker(1817-1911)
群,較為龐大而性狀分歧者,可以在種內分成若干群(Group)
| . |
. |
異學名
|
|
葉牡丹
|
Brassica
oleraceae L.
Acephala group
|
Brassica
oleraceae var.
acephala, Brassica acephala |
|
高麗菜
|
Brassica
oleraceae L.
Capitata group
|
Brassica
oleraceae var.
capitata, Brassica capitata
|
|
花椰菜
|
Brassica
oleraceae L.
Botrytis group
|
Brassica
oleraceae var.
botrytis, Brassica botrytis
|
|
抱子甘藍
|
Brassica
oleraceae L.
Gemmifera group
|
Brassica
oleraceae var.
gemmifera, Brassica gemmifera
|
|
球莖甘藍
|
Brassica
oleraceae L.
Gongylodes group
|
Brassica
oleraceae var.
gongylodes, Brassica gongylodes
|
|
青花菜
|
Brassica
oleraceae L.
Italica group
|
Brassica
oleraceae var.
asparogoides
|
雜交種,(一般英文的hybrid,在分類學上稱為雜交分類群
nothotaxon,雜交分類群包括雜交屬nothogenus、雜交種nothospecies、與雜交型nothomorph;農學界一般以屬間雜交、種間雜交、種內雜交分別稱雜交屬、雜交種、與雜交型)
x
代表雜交
種間雜交
,其屬名的寫法如:Citrus x paradisi (此為兩個種的雜交,Citrus
maxima
x Citrus sinensis )
乘號 ╳是雜交符號,與其後的文字相連,如Citrus
╳paradisi
,若用英文字母
x ,則中間要空一格,如Citrus x
paradisi 。
屬間雜交屬名的寫法:
Citrofortunella {Citrus reticulata x
Fortunella margarita },為兩親或三親學名的結合。若為四個(三個也可以)以上的屬的雜交,則由育種者自行命新名,但須以
-ara 結尾。另見蘭花雜交種的命名
嫁接種,
+
代表嫁接種
如:Crataegus
+ Mespills
Cytisus
purpureus + Laburnum anagyroides
Syringa
╳chinensis
+ S. vulgaris
外接網頁:
Why
Plants Change Their Names
****************************************
一些草本植物新舊學名對照表
舊學名→學新名
新學名←舊學名
新←→舊 科名
舊學名
→ 學新名
Althaea rosea →
Alcea rosea
Alyssum matitimum → Lobularia maritima
Aster chinensis → Callistephus chinensis
Brachysome → Brachyscome
Calliopsis bicolor → Coreopsis tinctoria
Centaurea moschata → Amberboa moschata
Cheiranthus cheiri → Erysimum cheiri
Chrysanthemum carinatum → Ismelia carinata
Chrysanthemum coronarium → Xanthophthalmum coronarium
Chrysanthemum multicaule → Coleostephus myconis
Chrysanthemum nivellei → Nivellea nivellii
Chrysanthemum paludosum → Mauranthemum paludosum
Chrysanthemum segetum → Xanthophthalmum segetum
Cineraria maritima → Senecio cineraria
Clarkia elegans → Clarkia unguiculata
Consolida ajacis → Consolida ambigua
Convolvuls major → Ipomoea purpurea
Convolvulus minor → Convolvulus tricolor
Delphinium zalil → Delphinium semibarbatum
Geranium peltatum → Pelargonium peltatum
Geranium x hortorum → Pelargonium x hortorum
Godetia amoena → Clarkia amoena
Godetia bottae → Clarkia bottae
Godetia grandiflora → Clarkia rubicunda
Godetia rubicunda → Clarkia rubicunda
Helichrysum bracteatum → Bracteantha bracteata
Matricaria capensis → Tanacetum parthenium
Mina lobata → Ipomoea lobata
Pyrethrum ptarmiciflorum → Tanacetum prtarmiciflorum
Quamoclit coccinea → Ipomoea coccinea
Tropaeolum canariense → Tropaelum peregrinum |
新學名
← 舊學名
Alcea rosea ←
Althaea rosea
Amberboa moschata ← Centaurea moschata
Brachyscome ← Brachysome
Bracteantha bracteata ← Helichrysum bracteatum
Callistephus chinensis ← Aster chinensis
Clarkia amoena ← Godetia amoena
Clarkia bottae ← Godetia bottae
Clarkia rubicunda ← Godetia grandiflora
Clarkia rubicunda ← Godetia rubicunda
Clarkia unguiculata ← Clarkia elegans
Coleostephus myconis ← Chrysanthemum multicaule
Consolida ambigua ← Consolida ajacis
Convolvulus tricolor ← Convolvulus minor
Coreopsis tinctoria ← Calliopsis bicolor
Delphinium semibarbatum ← Delphinium zalil
Erysimum cheiri ← Cheiranthus cheiri
Ipomoea coccinea ← Quamoclit coccinea
Ipomoea lobata ← Mina lobata
Ipomoea purpurea ← Convolvuls major
Ismelia carinata ← Chrysanthemum carinatum
Lobularia maritima ← Alyssum matitimum
Mauranthemum paludosum ← Chrysanthemum paludosum
Nivellea nivellii ← Chrysanthemum nivellei
Pelargonium peltatum ← Geranium peltatum
Pelargonium x hortorum ← Geranium x hortorum
Senecio cineraria ← Cineraria maritima
Tanacetum parthenium ← Matricaria capensis
Tanacetum prtarmiciflorum ← Pyrethrum ptarmiciflorum
Tropaelum peregrinum ← Tropaeolum canariense
Xanthophthalmum coronarium ← Chrysanthemum coronarium
Xanthophthalmum segetum ← Chrysanthemum segetum |
新-舊科名:
|
Apiaceae繖形花科
- Umbelliferae
|
Fabaceae 豆科 -
Leguminosae
|
|
Arecaceae棕櫚科
- Palmae
|
Laminaceae
脣形花科 - Labiatae
|
|
Asteraceae菊科
- Compositae
|
Poaceae 禾本科
- Graminea
|
|
Brassicaceae十字花科
- Cruciferae
|
****************************************
栽培植物命名法則簡要
(見
栽培植物的命名)
栽培種(cultivar)的定義
栽培種是栽培植物的基本分類群,一個栽培種是經人為選出,具有某一特質或一些特質,的一群植物。這群植物在經過適當的方法來繁殖後,其特性都具有清楚的可區別性、一致性、以及穩定性。
栽培種學名的簡單寫法
屬名
+ 種名 + 品種名,如:Pinus sylvestris ‘Repens’
品種名在‘
...... ’ 之內,而非在 “
... ”之內。屬名與種名皆須斜(義大利)體或劃底線。品種名、命名者為正(羅馬)體。
品種名不得含有以下的字:雜交(cross,
hybrid)、突變(mutant, transformed) 、群(grex, group)、型(form)、品系(strain)、選(selection)、品種(variety)、改良(improved)
、幼苗(seedling)等。
****************************************
蘭花學名釋例
Odontioda
Star Trek 'Harlequin', HCC/AOS
Odontioda
為屬名
Star Trek
為雜交群名( grex)
'Harlequin'
為品種名(經無性繁殖)
HCC/AOS
表示經美國蘭花學會(AOS, American Orchid Society)頒發的證件(HCC,
Highly Commended Certificate),證明該花得分為75-79。
由於蘭科植物的種間、屬間雜交相當普遍,到目前為止,登錄過的雜交種已超過10萬種。為了方便管理,將雜交蘭花的命名簡化為屬名,雜交群(grex)名,以及品種名。蘭花屬間雜交,若為兩個屬的雜交,則雜交種的屬名由原來兩親的屬名合成,若是四個(以上)屬所雜交而成,則另取全新的屬名。三個屬的雜交後代則兩種方式皆可。
凡是相同親本的雜交後代,皆冠以相同的雜交群名稱,而同一個雜交群內,則用品種名來區分,這個品種必須經由無性繁殖才能產生相同品種名的種苗。雜交群名與品種名都要正體,但是雜交群名不是品種名,因此不要放在‘
’之內。 例如Oncidium
sphacelatum (小雀蘭)與Oncidium
flexuosum (舞雀蘭)
所雜交出來的許多新品種,雖品種名皆不同,但都要冠以同一個grex名:Goldiana。
|
雜交屬名
|
縮寫
|
交配親
|
|
Aeridovanda
|
Ardv.
|
Aerides xVanda
|
|
Brassolaeliocattleya
|
Blc.
|
Brassavola xCattleya xLaelia
|
|
Christieara
|
Chtra.
|
Aerides xAscocentrum xVanda
|
|
Devereuxara
|
Dvra.
|
Ascocentrum xPhalaenopsis xVanda
|
|
Dresslerara
|
Dres.
|
Ascoglossum xPhalaenopsis
xRenanthera
|
|
Hawkinsara
|
Hknsa.
|
Broughtonia xCattleya xLaelia
xSophronitis
|
|
Laeliocattleya
|
Lc. |
Laelia
xCattleya
|
|
Maclellanara
|
Mclna.
|
Brassia xOdontoglossum xOncidium
|
|
Mizutaara
|
Miz.
|
Cattleya xDiacrium xSchomburgkia
|
|
Otaara
|
Otr.
|
Broughtonia xBrassavola xCattleya
x Laelia
|
|
Potinara
|
Pot.
|
Brassavola xCattleya xLaelia
xSophronitis
|
|
Recchara
|
Recc.
|
Brassavola xCattleya xLaelia
xSchomburgkia
|
|
Schombocatonia
|
Smbcna.
|
Broughtonia xCattleya xSchomburgkia
|
|
Sophrolaeliocattleya
|
Slc.
|
Cattleya Laelia xSophronitis
|
|
Wilburchangara
|
Wbchg.
|
Broughtonia xCattleya xEpidendrum
xSchomburgkia |
****************************************
拉丁文一些字母的讀法
另參考:http://www.societasviaromana.org/Collegium_Latinum/pronounce.htm
a:讀如park
(阿),不可念如
gate(abc的a)
。 例Acer
。
ae:讀如pet
(abc的a)。 例Paeonia。
au:讀如out
(凹)。
例Aucuba。
c:讀如cat
(科),
例Clematis。
但在e、i、y、ae、oe、eu 之前的c讀如sea
(思),例如Spinacia,
Lycium,
Ocimum,
Cytisus,
Cineraria,
Cissus,
Allium descendens
ch:讀如cat
(科),
例 Chenopodium。
e:讀如
let
(abc的a), 例Helianthus、Astilbe。
ei:讀如gate
(台語矮),
例Leiophyllum。
eu:讀如you
(台語幼), 例Eupatorium。
但Deutzia讀如
boy
(台語黑伊)。
g:讀如gate
(台語藝),
例Gardenia。
但在e、i、y、ae、oe、eu 之前的g讀如germ
(台語字),例如Geranium,
Gentiana,
Ginkgo。
i:讀如tin,
keen
(伊),
例Ficus。
oe:讀如let
(abc的a),
例 Foeniculum。
ph:讀如pot(破),
例 Astrophytum
。
s:讀如some
(思),
例Sorghum。
當s夾在兩個母音之間,則念如zoo
(ㄖ) ,如Rosa,
Schisandra。
sc:在i、y之前的sc讀如push
(須), 例Scirpus、
Scilla。
th:讀如take
(特),
例Tithonia。
u:讀如full
(污), 例Juniperus。不可念如you.
x:在母音之前的x讀如zoo
(ㄖ) ,例Xerophyllum。
在母音之後的x讀為ks,例Rumex。當x夾在兩個母音之間,則念為kz,例Ixeris,
Oxalis
****************************************
學名的語意
源自拉丁植物名:Acer,
Cassia,
Rosa,
Rubus,
Vitis
源自希臘植物名: Cycas,
Rhododendron,
Saccharum
土語拉丁化: Ginkgo,
Litchi,
Durian
產地名拉丁化: Taiwania
人名拉丁化:Be gonia(Begon),
Dahlia(Dahl),
Magnolia(Magnol)
特徵拉丁文:Tri folium(三片葉)
特徵:longiflorus(長花)、
microphyllus(小葉)、edulis(可食)、gracilis(優雅)、formosa(美麗)
狀態:sa tiva(栽培)、
vulgaris(普通)、officinale(藥用)、
annus(一年)、
perene(多年)
人名: thunbergii
(Thunbeg), hookeri
(Hooker), brownii
(Brown),
產地:ja ponicus(日本)、formosanus(臺灣)、
morisonensis(玉山)
屬名:rumi folius
(葉似酸模Rumex
)、salviaefolius
(葉似一串紅Salvia
)
****************************************
植物分類簡史
-
Teophrastus (希臘,372-287 BC):描述500種植物,分為樹木、灌木與草本三類,以及一年生、二年生、多年生三類。
-
Dioscorides (羅馬,64 AD):描寫650種植物,分為芳香植物、藥用植物、食用植物。
-
Pliny (Caius Plinius Secundus, A.D.
23-79) 描寫約1000種植物。
-
宋仁宗 (中國,1057)
下令編寫藥書,編入植物約1000種。
-
Valerius Cordus (義大利,1561):對於植物的形態進行有系統的,標準化的描述。然於29歲時因瘧疾而死。
-
Caesalpino (1583):依種子、胚、與花瓣提出分類系統。
-
李時珍 (中國,1593):本草綱目,將植物分為草穀菜果木等五大類。其下再細分
-
Tournefort (1700):將植物分為草本與木本,各類又再分為有花瓣與無花瓣。植物名稱用一拉丁語作為名詞(即屬名),其後加上若干個描述的形容詞(及種名)。
-
John Ray (英國,1703):將植物分為草本與木本,各類又再分為單子葉與雙子葉。草本則多一個無花植物類。
-
林奈 (瑞典,1753發表著作Species
Plantarum):提出人為的分類系統,並倡導二名法。
-
Michel Adanson (1763,Familles des
Plantes ): 提出自然的分類系統。
-
F. Jussieu (1789)
在屬之上又加了一個等級:科。
|